Summary

📒 Lekcja 12: Cyfrowa Książka Kontaktów - Część 1

Witaj ponownie, młody programisto! 🚀 Dzisiaj zaczynamy budować większy projekt - Cyfrową Książkę Kontaktów! To będzie prawdziwa aplikacja, której możesz używać do przechowywania numerów telefonów i e-maili swoich znajomych!

Projekt rozłożymy na 2 lekcje:

Część 1 (dzisiaj): Menu, dodawanie i wyświetlanie kontaktów
Część 2 (następna lekcja): Zapis do JSON, wyszukiwanie, usuwanie

📋 Co dziś powtórzymy?

Koncept	Lekcja	Jak użyjemy?
Słowniki `{}`	Lekcja 8	Przechowywanie danych kontaktu
Listy `[]`	Lekcja 5	Lista wszystkich kontaktów
Pętla `while`	Lekcja 4	Główna pętla menu
`if/elif/else`	Lekcja 3-4	Obsługa opcji menu
Funkcje `def`	Lekcja 5	Organizacja kodu
`input()`	Lekcja 2	Pobieranie danych od użytkownika
f-stringi	Lekcja 2	Formatowanie wyświetlania

🎯 Cel projektu (Część 1)

W tej lekcji stworzymy program, który:

📋 Wyświetla menu z opcjami
➕ Pozwala dodać nowy kontakt (imię, telefon, email)
📖 Pozwala wyświetlić wszystkie kontakty
🔁 Działa w pętli, aż użytkownik wybierze “Wyjście”

👥 Praca w parach

Jeśli pracujesz z kolegą/koleżanką:

Osoba A	Osoba B
Pisze funkcję `pokaz_menu()`	Pisze funkcję `dodaj_kontakt()`
Pisze główną pętlę `while`	Pisze funkcję `pokaz_kontakty()`
Razem: łączycie i testujecie!	Razem: szukacie błędów!

🧠 Przypomnienie: Słowniki

Słownik to struktura danych, która przechowuje pary klucz: wartość:

# Przykład słownika - dane jednej osoby
osoba = {
    "imie": "Ania",
    "telefon": "123-456-789",
    "email": "ania@example.com"
}

# Dostęp do danych
print(osoba["imie"])      # Ania
print(osoba["telefon"])   # 123-456-789

Lista słowników to sposób na przechowywanie wielu osób:

kontakty = [
    {"imie": "Ania", "telefon": "123-456-789"},
    {"imie": "Tomek", "telefon": "987-654-321"},
    {"imie": "Kasia", "telefon": "555-123-456"}
]

# Dostęp do pierwszego kontaktu
print(kontakty[0]["imie"])  # Ania

# Pętla przez wszystkie kontakty
for kontakt in kontakty:
    print(kontakt["imie"])

🚀 Zaczynamy kodować!

Krok 1: Struktura projektu

Stwórz nowy plik ksiazka_kontaktow.py:

# 📒 CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW
# Autor: [Twoje Imię]
# Projekt powtórkowy - Lekcja 12-13

import os

# === DANE ===
# Lista do przechowywania kontaktów (na razie pusta)
kontakty = []

# === FUNKCJE ===

def wyczysc_ekran():
    """Czyści ekran konsoli"""
    os.system('cls')  # Windows
    # os.system('clear')  # Mac/Linux

def pokaz_naglowek():
    """Wyświetla nagłówek programu"""
    print("=" * 45)
    print("📒  CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW  📒")
    print("=" * 45)
    print()

# === GŁÓWNY PROGRAM ===
wyczysc_ekran()
pokaz_naglowek()
print("Program w budowie... 🚧")
input("Naciśnij ENTER...")

Uruchom! Zobaczysz ładny nagłówek. To nasz punkt startowy! 🎉

Dodajmy funkcję wyświetlającą menu i obsługę wyboru:

# 📒 CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW
# Autor: [Twoje Imię]

import os

# === DANE ===
kontakty = []

# === FUNKCJE ===

def wyczysc_ekran():
    """Czyści ekran konsoli"""
    os.system('cls')  # Windows

def pokaz_naglowek():
    """Wyświetla nagłówek programu"""
    print("=" * 45)
    print("📒  CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW  📒")
    print("=" * 45)
    print()

def pokaz_menu():
    """Wyświetla menu i zwraca wybór użytkownika"""
    print("📋 MENU:")
    print("-" * 30)
    print("  1. ➕ Dodaj kontakt")
    print("  2. 📖 Pokaż wszystkie kontakty")
    print("  3. 🔍 Szukaj kontaktu")
    print("  4. ❌ Usuń kontakt")
    print("-" * 30)
    print("  0. 🚪 Wyjście")
    print()

    wybor = input("Wybierz opcję (0-4): ")
    return wybor

# === GŁÓWNY PROGRAM ===

while True:
    wyczysc_ekran()
    pokaz_naglowek()

    # Pokazujemy ile mamy kontaktów
    print(f"📊 Kontaktów w bazie: {len(kontakty)}")
    print()

    wybor = pokaz_menu()

    if wybor == "0":
        wyczysc_ekran()
        print("👋 Do widzenia!")
        print("Dziękujemy za korzystanie z Książki Kontaktów!")
        break
    elif wybor == "1":
        print("\n🚧 Funkcja 'Dodaj kontakt' - wkrótce!")
        input("Naciśnij ENTER...")
    elif wybor == "2":
        print("\n🚧 Funkcja 'Pokaż kontakty' - wkrótce!")
        input("Naciśnij ENTER...")
    elif wybor == "3":
        print("\n🚧 Funkcja 'Szukaj' - wkrótce!")
        input("Naciśnij ENTER...")
    elif wybor == "4":
        print("\n🚧 Funkcja 'Usuń' - wkrótce!")
        input("Naciśnij ENTER...")
    else:
        print("\n❓ Nieznana opcja! Wybierz 0, 1, 2, 3 lub 4.")
        input("Naciśnij ENTER...")

Uruchom! Teraz masz działające menu, które można wybierać! 🎮

Krok 3: Dodawanie kontaktu

Teraz napiszemy funkcję dodającą nowy kontakt:

def dodaj_kontakt():
    """Dodaje nowy kontakt do listy"""
    print()
    print("➕ DODAWANIE NOWEGO KONTAKTU")
    print("-" * 30)
    print()

    # Pobieramy dane od użytkownika
    imie = input("👤 Imię: ")

    # Sprawdzamy, czy imię nie jest puste
    if imie.strip() == "":
        print("\n❌ Imię nie może być puste!")
        return  # Wychodzimy z funkcji

    telefon = input("📞 Telefon: ")
    email = input("📧 Email (opcjonalnie): ")

    # Tworzymy słownik z danymi kontaktu
    nowy_kontakt = {
        "imie": imie.strip(),
        "telefon": telefon.strip(),
        "email": email.strip()
    }

    # Dodajemy do listy kontaktów
    kontakty.append(nowy_kontakt)

    print()
    print("✅ Kontakt został dodany!")
    print(f"   👤 {nowy_kontakt['imie']}")
    if nowy_kontakt['telefon']:
        print(f"   📞 {nowy_kontakt['telefon']}")
    if nowy_kontakt['email']:
        print(f"   📧 {nowy_kontakt['email']}")

Zamień placeholder w głównej pętli:

    elif wybor == "1":
        dodaj_kontakt()
        input("\nNaciśnij ENTER...")

Uruchom i dodaj kilka kontaktów! Zauważ, że licznik kontaktów się zmienia! 📈

Krok 4: Wyświetlanie kontaktów

Teraz funkcja pokazująca wszystkie kontakty:

def pokaz_kontakty():
    """Wyświetla wszystkie kontakty"""
    print()
    print("📖 LISTA KONTAKTÓW")
    print("-" * 30)

    # Sprawdzamy, czy są jakieś kontakty
    if len(kontakty) == 0:
        print()
        print("📭 Brak kontaktów w bazie.")
        print("   Użyj opcji 1, aby dodać pierwszy kontakt!")
        return

    print()

    # Wyświetlamy każdy kontakt z numerem
    for i, kontakt in enumerate(kontakty, 1):
        print(f"📌 Kontakt #{i}")
        print(f"   👤 Imię:    {kontakt['imie']}")

        if kontakt['telefon']:
            print(f"   📞 Telefon: {kontakt['telefon']}")
        else:
            print(f"   📞 Telefon: (brak)")

        if kontakt['email']:
            print(f"   📧 Email:   {kontakt['email']}")
        else:
            print(f"   📧 Email:   (brak)")

        print()  # Pusta linia między kontaktami

    print(f"📊 Łącznie: {len(kontakty)} kontakt(ów)")

Zamień placeholder w głównej pętli:

    elif wybor == "2":
        pokaz_kontakty()
        input("\nNaciśnij ENTER...")

Uruchom! Teraz możesz dodawać i przeglądać kontakty! 🎉

Krok 5: Kompletny kod części 1

Oto cały kod z tej lekcji:

# 📒 CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW - Część 1
# Autor: [Twoje Imię]
# Projekt powtórkowy - Lekcja 12

import os

# === DANE ===
kontakty = []

# === FUNKCJE POMOCNICZE ===

def wyczysc_ekran():
    """Czyści ekran konsoli"""
    os.system('cls')  # Windows
    # os.system('clear')  # Mac/Linux

def pokaz_naglowek():
    """Wyświetla nagłówek programu"""
    print("=" * 45)
    print("📒  CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW  📒")
    print("=" * 45)
    print()

# === FUNKCJE MENU ===

def pokaz_menu():
    """Wyświetla menu i zwraca wybór użytkownika"""
    print("📋 MENU:")
    print("-" * 30)
    print("  1. ➕ Dodaj kontakt")
    print("  2. 📖 Pokaż wszystkie kontakty")
    print("  3. 🔍 Szukaj kontaktu")
    print("  4. ❌ Usuń kontakt")
    print("-" * 30)
    print("  0. 🚪 Wyjście")
    print()

    wybor = input("Wybierz opcję (0-4): ")
    return wybor

# === FUNKCJE KONTAKTÓW ===

def dodaj_kontakt():
    """Dodaje nowy kontakt do listy"""
    print()
    print("➕ DODAWANIE NOWEGO KONTAKTU")
    print("-" * 30)
    print()

    # Pobieramy dane od użytkownika
    imie = input("👤 Imię: ")

    # Sprawdzamy, czy imię nie jest puste
    if imie.strip() == "":
        print("\n❌ Imię nie może być puste!")
        return

    telefon = input("📞 Telefon: ")
    email = input("📧 Email (opcjonalnie): ")

    # Tworzymy słownik z danymi kontaktu
    nowy_kontakt = {
        "imie": imie.strip(),
        "telefon": telefon.strip(),
        "email": email.strip()
    }

    # Dodajemy do listy kontaktów
    kontakty.append(nowy_kontakt)

    print()
    print("✅ Kontakt został dodany!")
    print(f"   👤 {nowy_kontakt['imie']}")
    if nowy_kontakt['telefon']:
        print(f"   📞 {nowy_kontakt['telefon']}")
    if nowy_kontakt['email']:
        print(f"   📧 {nowy_kontakt['email']}")

def pokaz_kontakty():
    """Wyświetla wszystkie kontakty"""
    print()
    print("📖 LISTA KONTAKTÓW")
    print("-" * 30)

    if len(kontakty) == 0:
        print()
        print("📭 Brak kontaktów w bazie.")
        print("   Użyj opcji 1, aby dodać pierwszy kontakt!")
        return

    print()

    for i, kontakt in enumerate(kontakty, 1):
        print(f"📌 Kontakt #{i}")
        print(f"   👤 Imię:    {kontakt['imie']}")

        if kontakt['telefon']:
            print(f"   📞 Telefon: {kontakt['telefon']}")
        else:
            print(f"   📞 Telefon: (brak)")

        if kontakt['email']:
            print(f"   📧 Email:   {kontakt['email']}")
        else:
            print(f"   📧 Email:   (brak)")

        print()

    print(f"📊 Łącznie: {len(kontakty)} kontakt(ów)")

# === GŁÓWNY PROGRAM ===

while True:
    wyczysc_ekran()
    pokaz_naglowek()

    print(f"📊 Kontaktów w bazie: {len(kontakty)}")
    print()

    wybor = pokaz_menu()

    if wybor == "0":
        wyczysc_ekran()
        print("👋 Do widzenia!")
        print("Dziękujemy za korzystanie z Książki Kontaktów!")
        break
    elif wybor == "1":
        dodaj_kontakt()
        input("\nNaciśnij ENTER...")
    elif wybor == "2":
        pokaz_kontakty()
        input("\nNaciśnij ENTER...")
    elif wybor == "3":
        print("\n🚧 Funkcja 'Szukaj' - będzie w części 2!")
        input("Naciśnij ENTER...")
    elif wybor == "4":
        print("\n🚧 Funkcja 'Usuń' - będzie w części 2!")
        input("Naciśnij ENTER...")
    else:
        print("\n❓ Nieznana opcja! Wybierz 0, 1, 2, 3 lub 4.")
        input("Naciśnij ENTER...")

⚠️ Problem: Kontakty znikają!

Zauważyłeś, że po zamknięciu programu wszystkie kontakty znikają? 😱

To dlatego, że trzymamy je tylko w pamięci RAM (w zmiennej kontakty). Gdy program się kończy, pamięć jest czyszczona!

Rozwiązanie: W Części 2 nauczymy się zapisywać kontakty do pliku JSON - wtedy będą bezpieczne! 💾

⭐ Wyzwania dla chętnych!

🌟 Wyzwanie 1: Walidacja telefonu

Sprawdź, czy telefon zawiera tylko cyfry i myślniki:

def czy_poprawny_telefon(telefon):
    for znak in telefon:
        if znak not in "0123456789-+ ":
            return False
    return True

🌟 Wyzwanie 2: Dodatkowe pole

Dodaj pole “notatka” do kontaktu - np. “kolega ze szkoły”.

🌟 Wyzwanie 3: Sortowanie

Wyświetl kontakty posortowane alfabetycznie po imieniu.

✅ Podsumowanie - Co powtórzyliśmy?

Koncept	Gdzie w kodzie?
Słowniki `{}`	`nowy_kontakt = {"imie": ...}`
Listy `[]`	`kontakty = []`, `kontakty.append()`
`while True`	Główna pętla programu
`break`	Wyjście z pętli
`if/elif/else`	Obsługa menu
Funkcje `def`	Cały kod podzielony na funkcje
`return`	Wyjście z funkcji
`enumerate()`	Numerowanie kontaktów
`len()`	Liczenie kontaktów
`.strip()`	Usuwanie spacji
f-stringi	Wyświetlanie danych

📝 Zadanie domowe

Dodaj 5 kontaktów do swojej książki i przetestuj wyświetlanie.
Spróbuj zrobić Wyzwanie 1 - walidację telefonu.
Zastanów się: Co jeszcze przydałoby się w książce kontaktów?

🔮 Co dalej?

W Części 2 dodamy:

💾 Zapis i odczyt z pliku JSON
🔍 Wyszukiwanie kontaktów
❌ Usuwanie kontaktów
✏️ Edycja kontaktów (bonus!)

→ Przejdź do Lekcji 13: Książka Kontaktów cz.2

Masz pytania? Coś nie działa? Napisz w komentarzu! 💬

Python Podstawowy - Lekcja 12: Cyfrowa Książka Kontaktów cz.1 📒