Summary

📒 Lekcja 13: Cyfrowa Książka Kontaktów - Część 2 💾

Witaj ponownie! 🚀 W poprzedniej lekcji stworzyliśmy podstawy Książki Kontaktów - menu, dodawanie i wyświetlanie kontaktów. Ale był jeden problem… kontakty znikały po zamknięciu programu! 😱

Dzisiaj to naprawimy! Nauczymy się zapisywać kontakty do pliku JSON, a także dodamy wyszukiwanie i usuwanie kontaktów.

📋 Co dziś powtórzymy?

Koncept	Lekcja	Jak użyjemy?
JSON	Lekcja 8	Zapis/odczyt kontaktów
`json.dump()`	Lekcja 8	Zapisywanie do pliku
`json.load()`	Lekcja 8	Wczytywanie z pliku
Pętle `for`	Lekcja 4-5	Przeszukiwanie kontaktów
`.lower()`	Nowe!	Wyszukiwanie bez rozróżniania wielkości liter
`.pop()` / `del`	Lekcja 5	Usuwanie z listy

🎯 Cel projektu (Część 2)

W tej lekcji dodamy:

💾 Zapis kontaktów do pliku JSON
📂 Odczyt kontaktów przy starcie programu
🔍 Wyszukiwanie kontaktów po imieniu
❌ Usuwanie kontaktów

👥 Praca w parach

Osoba A	Osoba B
Pisze `zapisz_do_pliku()`	Pisze `wczytaj_z_pliku()`
Pisze `szukaj_kontaktu()`	Pisze `usun_kontakt()`
Razem: testujecie wszystko!	Razem: szukacie błędów!

🧠 Przypomnienie: JSON

JSON (JavaScript Object Notation) to format zapisu danych, który wygląda prawie jak słowniki w Pythonie:

[
  {
    "imie": "Ania",
    "telefon": "123-456-789",
    "email": "ania@example.com"
  },
  {
    "imie": "Tomek",
    "telefon": "987-654-321",
    "email": ""
  }
]

Dlaczego JSON?

✅ Łatwy do odczytania przez człowieka
✅ Obsługiwany przez prawie wszystkie języki programowania
✅ Idealny do zapisywania list i słowników

🚀 Kontynuujemy kodowanie!

Otwórz plik ksiazka_kontaktow.py z poprzedniej lekcji.

Krok 1: Dodajemy import JSON i stałe

Na górze pliku dodaj:

# 📒 CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW - Część 2
# Autor: [Twoje Imię]
# Projekt powtórkowy - Lekcja 12-13

import os
import json  # NOWE! Do zapisu/odczytu JSON

# === STAŁE ===
PLIK_KONTAKTOW = "kontakty.json"  # Nazwa pliku z kontaktami

# === DANE ===
kontakty = []

Krok 2: Funkcja zapisu do pliku

Dodaj tę funkcję po innych funkcjach:

def zapisz_do_pliku():
    """Zapisuje kontakty do pliku JSON"""
    try:
        with open(PLIK_KONTAKTOW, "w", encoding="utf-8") as plik:
            json.dump(kontakty, plik, indent=4, ensure_ascii=False)
        return True
    except Exception as e:
        print(f"❌ Błąd zapisu: {e}")
        return False

Wyjaśnienie:

"w" - tryb zapisu (nadpisuje plik)
encoding="utf-8" - obsługa polskich znaków
indent=4 - ładne formatowanie (4 spacje wcięcia)
ensure_ascii=False - pozwala na polskie znaki
try/except - obsługa błędów (gdyby coś poszło nie tak)

Krok 3: Funkcja odczytu z pliku

def wczytaj_z_pliku():
    """Wczytuje kontakty z pliku JSON"""
    global kontakty  # Będziemy modyfikować globalną listę

    # Sprawdzamy, czy plik istnieje
    if not os.path.exists(PLIK_KONTAKTOW):
        kontakty = []  # Jeśli nie, zaczynamy z pustą listą
        return

    try:
        with open(PLIK_KONTAKTOW, "r", encoding="utf-8") as plik:
            kontakty = json.load(plik)
        print(f"✅ Wczytano {len(kontakty)} kontakt(ów)")
    except Exception as e:
        print(f"⚠️ Błąd odczytu pliku: {e}")
        kontakty = []

Krok 4: Auto-zapis po dodaniu kontaktu

Zmodyfikuj funkcję dodaj_kontakt() - na końcu dodaj zapis:

def dodaj_kontakt():
    """Dodaje nowy kontakt do listy"""
    print()
    print("➕ DODAWANIE NOWEGO KONTAKTU")
    print("-" * 30)
    print()

    imie = input("👤 Imię: ")

    if imie.strip() == "":
        print("\n❌ Imię nie może być puste!")
        return

    telefon = input("📞 Telefon: ")
    email = input("📧 Email (opcjonalnie): ")

    nowy_kontakt = {
        "imie": imie.strip(),
        "telefon": telefon.strip(),
        "email": email.strip()
    }

    kontakty.append(nowy_kontakt)

    # NOWE! Zapisujemy do pliku
    if zapisz_do_pliku():
        print()
        print("✅ Kontakt został dodany i zapisany!")
    else:
        print()
        print("✅ Kontakt dodany, ale nie udało się zapisać do pliku.")

    print(f"   👤 {nowy_kontakt['imie']}")
    if nowy_kontakt['telefon']:
        print(f"   📞 {nowy_kontakt['telefon']}")
    if nowy_kontakt['email']:
        print(f"   📧 {nowy_kontakt['email']}")

Krok 5: Wczytywanie przy starcie

Na samym dole pliku, przed pętlą while True, dodaj:

# === GŁÓWNY PROGRAM ===

# Wczytujemy kontakty z pliku przy starcie!
print("📂 Wczytuję kontakty...")
wczytaj_z_pliku()
input("Naciśnij ENTER, aby kontynuować...")

while True:
    # ... reszta kodu ...

Uruchom program! Teraz:

Dodaj kilka kontaktów
Zamknij program (opcja 0)
Uruchom program ponownie
Kontakty są na miejscu! 🎉

Krok 6: Wyszukiwanie kontaktów

Dodaj funkcję wyszukiwania:

def szukaj_kontaktu():
    """Wyszukuje kontakty po imieniu"""
    print()
    print("🔍 WYSZUKIWANIE KONTAKTU")
    print("-" * 30)

    if len(kontakty) == 0:
        print("\n📭 Brak kontaktów do przeszukania.")
        return

    szukana_fraza = input("\n🔎 Wpisz imię (lub część imienia): ")
    szukana_fraza = szukana_fraza.strip().lower()

    if szukana_fraza == "":
        print("\n❌ Nie wpisano frazy do wyszukania!")
        return

    # Szukamy pasujących kontaktów
    znalezione = []
    for kontakt in kontakty:
        # Porównujemy małymi literami (bez rozróżniania wielkości)
        if szukana_fraza in kontakt["imie"].lower():
            znalezione.append(kontakt)

    # Wyświetlamy wyniki
    print()
    if len(znalezione) == 0:
        print(f"😕 Nie znaleziono kontaktów zawierających '{szukana_fraza}'")
    else:
        print(f"✅ Znaleziono {len(znalezione)} kontakt(ów):")
        print()

        for i, kontakt in enumerate(znalezione, 1):
            print(f"📌 Wynik #{i}")
            print(f"   👤 Imię:    {kontakt['imie']}")
            if kontakt['telefon']:
                print(f"   📞 Telefon: {kontakt['telefon']}")
            if kontakt['email']:
                print(f"   📧 Email:   {kontakt['email']}")
            print()

Zamień placeholder w menu:

    elif wybor == "3":
        szukaj_kontaktu()
        input("\nNaciśnij ENTER...")

Przetestuj! Szukaj po części imienia - np. wpisz “an” żeby znaleźć “Ania”, “Anna”, “Antek”! 🔍

Krok 7: Usuwanie kontaktów

Dodaj funkcję usuwania:

def usun_kontakt():
    """Usuwa kontakt z listy"""
    print()
    print("❌ USUWANIE KONTAKTU")
    print("-" * 30)

    if len(kontakty) == 0:
        print("\n📭 Brak kontaktów do usunięcia.")
        return

    # Najpierw pokazujemy listę kontaktów z numerami
    print("\n📖 Wybierz kontakt do usunięcia:\n")

    for i, kontakt in enumerate(kontakty, 1):
        print(f"  {i}. {kontakt['imie']}", end="")
        if kontakt['telefon']:
            print(f" ({kontakt['telefon']})", end="")
        print()

    print(f"\n  0. ↩️  Anuluj")

    # Pobieramy wybór użytkownika
    print()
    wybor = input("Podaj numer kontaktu do usunięcia (0 = anuluj): ")

    # Sprawdzamy, czy to liczba
    if not wybor.isdigit():
        print("\n❌ Nieprawidłowy numer!")
        return

    numer = int(wybor)

    # Sprawdzamy, czy użytkownik anulował
    if numer == 0:
        print("\n↩️  Anulowano usuwanie.")
        return

    # Sprawdzamy, czy numer jest w zakresie
    if numer < 1 or numer > len(kontakty):
        print(f"\n❌ Nie ma kontaktu o numerze {numer}!")
        return

    # Pobieramy kontakt do usunięcia (indeks = numer - 1)
    kontakt_do_usuniecia = kontakty[numer - 1]

    # Potwierdzenie
    print(f"\n⚠️  Czy na pewno chcesz usunąć kontakt:")
    print(f"   👤 {kontakt_do_usuniecia['imie']}?")

    potwierdzenie = input("\nWpisz 'TAK' aby potwierdzić: ")

    if potwierdzenie.upper() == "TAK":
        # Usuwamy kontakt
        kontakty.pop(numer - 1)

        # Zapisujemy zmiany do pliku
        if zapisz_do_pliku():
            print("\n✅ Kontakt został usunięty!")
        else:
            print("\n✅ Kontakt usunięty, ale błąd zapisu do pliku.")
    else:
        print("\n↩️  Anulowano usuwanie.")

Zamień placeholder w menu:

    elif wybor == "4":
        usun_kontakt()
        input("\nNaciśnij ENTER...")

Krok 8: Kompletny kod

Oto pełny, działający kod Książki Kontaktów:

# 📒 CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW - Wersja Kompletna
# Autor: [Twoje Imię]
# Projekt powtórkowy - Lekcja 12-13

import os
import json

# === STAŁE ===
PLIK_KONTAKTOW = "kontakty.json"

# === DANE ===
kontakty = []

# === FUNKCJE POMOCNICZE ===

def wyczysc_ekran():
    """Czyści ekran konsoli"""
    os.system('cls')  # Windows
    # os.system('clear')  # Mac/Linux

def pokaz_naglowek():
    """Wyświetla nagłówek programu"""
    print("=" * 45)
    print("📒  CYFROWA KSIĄŻKA KONTAKTÓW  📒")
    print("=" * 45)
    print()

# === FUNKCJE PLIKÓW ===

def zapisz_do_pliku():
    """Zapisuje kontakty do pliku JSON"""
    try:
        with open(PLIK_KONTAKTOW, "w", encoding="utf-8") as plik:
            json.dump(kontakty, plik, indent=4, ensure_ascii=False)
        return True
    except Exception as e:
        print(f"❌ Błąd zapisu: {e}")
        return False

def wczytaj_z_pliku():
    """Wczytuje kontakty z pliku JSON"""
    global kontakty

    if not os.path.exists(PLIK_KONTAKTOW):
        kontakty = []
        return

    try:
        with open(PLIK_KONTAKTOW, "r", encoding="utf-8") as plik:
            kontakty = json.load(plik)
        print(f"✅ Wczytano {len(kontakty)} kontakt(ów)")
    except Exception as e:
        print(f"⚠️ Błąd odczytu: {e}")
        kontakty = []

# === FUNKCJE MENU ===

def pokaz_menu():
    """Wyświetla menu i zwraca wybór użytkownika"""
    print("📋 MENU:")
    print("-" * 30)
    print("  1. ➕ Dodaj kontakt")
    print("  2. 📖 Pokaż wszystkie kontakty")
    print("  3. 🔍 Szukaj kontaktu")
    print("  4. ❌ Usuń kontakt")
    print("-" * 30)
    print("  0. 🚪 Wyjście")
    print()

    wybor = input("Wybierz opcję (0-4): ")
    return wybor

# === FUNKCJE KONTAKTÓW ===

def dodaj_kontakt():
    """Dodaje nowy kontakt do listy"""
    print()
    print("➕ DODAWANIE NOWEGO KONTAKTU")
    print("-" * 30)
    print()

    imie = input("👤 Imię: ")

    if imie.strip() == "":
        print("\n❌ Imię nie może być puste!")
        return

    telefon = input("📞 Telefon: ")
    email = input("📧 Email (opcjonalnie): ")

    nowy_kontakt = {
        "imie": imie.strip(),
        "telefon": telefon.strip(),
        "email": email.strip()
    }

    kontakty.append(nowy_kontakt)

    if zapisz_do_pliku():
        print()
        print("✅ Kontakt został dodany i zapisany!")
    else:
        print()
        print("✅ Kontakt dodany (błąd zapisu do pliku)")

    print(f"   👤 {nowy_kontakt['imie']}")
    if nowy_kontakt['telefon']:
        print(f"   📞 {nowy_kontakt['telefon']}")
    if nowy_kontakt['email']:
        print(f"   📧 {nowy_kontakt['email']}")

def pokaz_kontakty():
    """Wyświetla wszystkie kontakty"""
    print()
    print("📖 LISTA KONTAKTÓW")
    print("-" * 30)

    if len(kontakty) == 0:
        print()
        print("📭 Brak kontaktów w bazie.")
        print("   Użyj opcji 1, aby dodać pierwszy kontakt!")
        return

    print()

    for i, kontakt in enumerate(kontakty, 1):
        print(f"📌 Kontakt #{i}")
        print(f"   👤 Imię:    {kontakt['imie']}")

        if kontakt['telefon']:
            print(f"   📞 Telefon: {kontakt['telefon']}")
        else:
            print(f"   📞 Telefon: (brak)")

        if kontakt['email']:
            print(f"   📧 Email:   {kontakt['email']}")
        else:
            print(f"   📧 Email:   (brak)")

        print()

    print(f"📊 Łącznie: {len(kontakty)} kontakt(ów)")

def szukaj_kontaktu():
    """Wyszukuje kontakty po imieniu"""
    print()
    print("🔍 WYSZUKIWANIE KONTAKTU")
    print("-" * 30)

    if len(kontakty) == 0:
        print("\n📭 Brak kontaktów do przeszukania.")
        return

    szukana_fraza = input("\n🔎 Wpisz imię (lub część imienia): ")
    szukana_fraza = szukana_fraza.strip().lower()

    if szukana_fraza == "":
        print("\n❌ Nie wpisano frazy do wyszukania!")
        return

    znalezione = []
    for kontakt in kontakty:
        if szukana_fraza in kontakt["imie"].lower():
            znalezione.append(kontakt)

    print()
    if len(znalezione) == 0:
        print(f"😕 Nie znaleziono kontaktów zawierających '{szukana_fraza}'")
    else:
        print(f"✅ Znaleziono {len(znalezione)} kontakt(ów):")
        print()

        for i, kontakt in enumerate(znalezione, 1):
            print(f"📌 Wynik #{i}")
            print(f"   👤 Imię:    {kontakt['imie']}")
            if kontakt['telefon']:
                print(f"   📞 Telefon: {kontakt['telefon']}")
            if kontakt['email']:
                print(f"   📧 Email:   {kontakt['email']}")
            print()

def usun_kontakt():
    """Usuwa kontakt z listy"""
    print()
    print("❌ USUWANIE KONTAKTU")
    print("-" * 30)

    if len(kontakty) == 0:
        print("\n📭 Brak kontaktów do usunięcia.")
        return

    print("\n📖 Wybierz kontakt do usunięcia:\n")

    for i, kontakt in enumerate(kontakty, 1):
        print(f"  {i}. {kontakt['imie']}", end="")
        if kontakt['telefon']:
            print(f" ({kontakt['telefon']})", end="")
        print()

    print(f"\n  0. ↩️  Anuluj")

    print()
    wybor = input("Podaj numer (0 = anuluj): ")

    if not wybor.isdigit():
        print("\n❌ Nieprawidłowy numer!")
        return

    numer = int(wybor)

    if numer == 0:
        print("\n↩️  Anulowano.")
        return

    if numer < 1 or numer > len(kontakty):
        print(f"\n❌ Nie ma kontaktu o numerze {numer}!")
        return

    kontakt_do_usuniecia = kontakty[numer - 1]

    print(f"\n⚠️  Usunąć kontakt: {kontakt_do_usuniecia['imie']}?")
    potwierdzenie = input("Wpisz 'TAK' aby potwierdzić: ")

    if potwierdzenie.upper() == "TAK":
        kontakty.pop(numer - 1)

        if zapisz_do_pliku():
            print("\n✅ Kontakt usunięty!")
        else:
            print("\n✅ Kontakt usunięty (błąd zapisu)")
    else:
        print("\n↩️  Anulowano.")

# === GŁÓWNY PROGRAM ===

print("📂 Wczytuję kontakty...")
wczytaj_z_pliku()
input("Naciśnij ENTER, aby kontynuować...")

while True:
    wyczysc_ekran()
    pokaz_naglowek()

    print(f"📊 Kontaktów w bazie: {len(kontakty)}")
    print()

    wybor = pokaz_menu()

    if wybor == "0":
        wyczysc_ekran()
        print("👋 Do widzenia!")
        print("Twoje kontakty są zapisane w pliku 'kontakty.json'")
        break
    elif wybor == "1":
        dodaj_kontakt()
        input("\nNaciśnij ENTER...")
    elif wybor == "2":
        pokaz_kontakty()
        input("\nNaciśnij ENTER...")
    elif wybor == "3":
        szukaj_kontaktu()
        input("\nNaciśnij ENTER...")
    elif wybor == "4":
        usun_kontakt()
        input("\nNaciśnij ENTER...")
    else:
        print("\n❓ Nieznana opcja!")
        input("Naciśnij ENTER...")

⭐ Wyzwania dla chętnych!

🌟 Wyzwanie 1: Edycja kontaktu

Dodaj opcję 5 w menu - edycja istniejącego kontaktu.

🌟 Wyzwanie 2: Eksport do TXT

Dodaj opcję eksportu kontaktów do czytelnego pliku tekstowego:

MOJE KONTAKTY
=============
1. Ania - 123-456-789
2. Tomek - 987-654-321

🌟 Wyzwanie 3: Wyszukiwanie po telefonie

Rozszerz wyszukiwanie, żeby szukało też po numerze telefonu.

🌟 Wyzwanie 4: Kategorie

Dodaj pole “kategoria” (np. “rodzina”, “szkoła”, “znajomi”) i możliwość filtrowania.

✅ Podsumowanie - Co powtórzyliśmy?

Koncept	Gdzie w kodzie?
`import json`	Import modułu JSON
`json.dump()`	Zapis do pliku
`json.load()`	Odczyt z pliku
`with open()`	Bezpieczne otwieranie plików
`encoding="utf-8"`	Polskie znaki
`os.path.exists()`	Sprawdzanie czy plik istnieje
`global`	Dostęp do globalnej zmiennej
`.lower()`	Wyszukiwanie bez rozróżniania wielkości
`.pop()`	Usuwanie z listy
`try/except`	Obsługa błędów
`.upper()`	Zamiana na wielkie litery
`enumerate()`	Numerowanie w pętli

🎉 Gratulacje!

Ukończyłeś swój pierwszy duży projekt w Pythonie! 🏆

Twoja Książka Kontaktów:

✅ Dodaje kontakty
✅ Wyświetla kontakty
✅ Zapisuje do pliku JSON
✅ Wczytuje przy starcie
✅ Wyszukuje kontakty
✅ Usuwa kontakty

To prawdziwa, użyteczna aplikacja! Możesz jej używać na co dzień! 📱

📝 Zadanie domowe

Dodaj min. 10 kontaktów - prawdziwych lub wymyślonych
Zamknij i otwórz program - sprawdź, czy kontakty się zachowały
Wybierz jedno wyzwanie i spróbuj je zrobić!
Pokaż program rodzicom - niech zobaczą, co potrafisz! 👨‍👩‍👧

🔮 Co dalej?

W następnych lekcjach stworzymy Wirtualnego Zwierzaka - program używający klas i obiektów! 🐱🐶

→ Przejdź do Lekcji 14: Wirtualny Zwierzak cz.1

Masz pytania? Pochwal się swoją książką kontaktów w komentarzu! 💬