Lekcja 4: Powtórka, Pętle i Magia Notebooków! 🚀

← Powrót do kursu Python Podstawowy

Witaj ponownie, młody programisto! W poprzednich lekcjach nauczyliśmy się podstaw komunikacji z komputerem, operacji matematycznych i podejmowania decyzji. Dziś zrobimy krótką powtórkę, a potem nauczymy komputer… powtarzać czynności!

📚 Co dzisiaj w planie?

1. Szybka powtórka z ćwiczeniami.
2. Pętle for i while - czyli jak kazać komputerowi pracować za nas.
3. Nowe sztuczki: f-stringi i operatory skrócone.
4. Wprowadzenie do Notebooków - interaktywnego środowiska do kodowania.

1. Powtórka z rozgrzewką 💪

Zanim ruszymy dalej, utrwalmy fundamenty. Dobre zrozumienie tych koncepcji to klucz do sukcesu w dalszej nauce!

• Zmienne: To nasze “pudełka” lub “etykiety” na dane. Możemy w nich przechowywać tekst, liczby, czy wyniki obliczeń. Pamiętaj, że dobra, opisowa nazwa zmiennej (np. wiek_uzytkownika zamiast x) bardzo ułatwia czytanie kodu.

• input() - Komunikacja ze światem: Funkcja input() pozwala zadać użytkownikowi pytanie i przechwycić jego odpowiedź. Najważniejsza zasada: input() zawsze zwraca tekst (typ str), nawet jeśli użytkownik wpisze cyfry!

  rok_urodzenia_str = input("W którym roku się urodziłeś? ")
  # Nawet jeśli wpiszesz 2005, zmienna przechowuje "2005", a nie liczbę 2005.
  

• Konwersja typów, czyli magia int(): Skoro input() daje nam tekst, jak wykonywać na nim obliczenia matematyczne? Tu wkracza int(), która próbuje zamienić tekst na liczbę całkowitą.

  • int("18") -> zwróci liczbę 18
  • int(wiek_str) -> zamieni tekstową odpowiedź użytkownika na liczbę, którą można porównywać lub dodawać.

  Uwaga! Próba zamiany tekstu, który nie jest liczbą (np. int("Ania")), zakończy się błędem ValueError. Na razie zakładamy, że użytkownik jest grzeczny i podaje prawidłowe dane.

✏️ Ćwiczenie 1: Prosty kalkulator sumy

Napisz program, który:

1. Poprosi użytkownika o podanie pierwszej liczby.
2. Poprosi o podanie drugiej liczby.
3. Zamieni obie odpowiedzi na typ int.
4. Obliczy ich sumę i wypisze wynik w formacie: "Wynik dodawania to: [suma]".

liczba1_str = input("Podaj pierwszą liczbę: ")
liczba2_str = input("Podaj drugą liczbę: ")

# Konwersja na int jest kluczowa!

liczba1 = int(liczba1_str)
liczba2 = int(liczba2_str)

suma = liczba1 + liczba2
print("Wynik dodawania to: " + str(suma))

✏️ Ćwiczenie 2: Strażnik Wirtualnej Krainy

Wyobraź sobie, że jesteś strażnikiem magicznej gry komputerowej. Twoim zadaniem jest wpuszczanie tylko tych graczy, którzy mają odpowiedni wiek.

Napisz program, który:

1. Zapyta gracza o imię i wiek.
2. Gra jest przeznaczona dla osób od 12 roku życia. Jeśli gracz ma 12 lat lub więcej, wypisz komunikat: “Witaj w grze ‘Przygody Kodomaga’, [imię]! Wrota stoją otworem.”.
3. Jeśli gracz ma mniej niż 12 lat, program policzy, ile lat brakuje mu do wymaganego wieku i wypisze: “Przykro mi, [imię]. Ta przygoda jest dla graczy od 12 lat. Wróć za [liczba] lat!”.

imie = input("Jak masz na imię, podróżniku? ")
wiek_str = input("Ile masz lat? ")
wiek = int(wiek_str)

if wiek >= 12:
    print(f"Witaj w grze 'Przygody Kodomaga', {imie}! Wrota stoją otworem.")
else:
    brakuje_lat = 12 - wiek
    print(f"Przykro mi, {imie}. Ta przygoda jest dla graczy od 12 lat. Wróć za {brakuje_lat} lat!")

✏️ Ćwiczenie 3: Parzysta czy nieparzysta?

Napisz program, który:

1. Poprosi użytkownika o podanie liczby całkowitej.
2. Sprawdzi, czy liczba jest parzysta, czy nieparzysta.
3. Wypisze odpowiedni komunikat, np. "Liczba 10 jest parzysta."

Wskazówka: Użyj operatora reszty z dzielenia %. Liczba jest parzysta, jeśli reszta z jej dzielenia przez 2 wynosi 0.

liczba_str = input("Podaj liczbę całkowitą: ")
liczba = int(liczba_str)

if liczba % 2 == 0:
    print(f"Liczba {liczba} jest parzysta.")
else:
    print(f"Liczba {liczba} jest nieparzysta.")

✏️ Ćwiczenie 4: Kalkulator zniżek

Sklep oferuje zniżki w zależności od wartości zakupów:

• Zakupy powyżej 200 zł: 15% zniżki.
• Zakupy powyżej 100 zł (ale nie więcej niż 200 zł): 10% zniżki.
• Zakupy za 100 zł lub mniej: brak zniżki.

Napisz program, który:

1. Zapyta użytkownika o kwotę zakupów.
2. Obliczy odpowiednią zniżkę i cenę do zapłaty.
3. Wypisze czytelny komunikat, np.: "Kwota do zapłaty po uwzględnieniu 15% zniżki to: 212.5 zł." lub "Kwota do zapłaty: 80 zł."

kwota_zakupow_str = input("Podaj kwotę zakupów (zł): ")
kwota_zakupow = float(kwota_zakupow_str) # Używamy float, bo kwota może mieć grosze

cena_do_zaplaty = kwota_zakupow

if kwota_zakupow > 200:
    znizka = kwota_zakupow * 0.15
    cena_do_zaplaty = kwota_zakupow - znizka
    print(f"Otrzymujesz 15% zniżki! Kwota do zapłaty: {cena_do_zaplaty} zł.")
elif kwota_zakupow > 100:
    znizka = kwota_zakupow * 0.10
    cena_do_zaplaty = kwota_zakupow - znizka
    print(f"Otrzymujesz 10% zniżki! Kwota do zapłaty: {cena_do_zaplaty} zł.")
else:
    print(f"Kwota do zapłaty: {cena_do_zaplaty} zł.")

2. Pętle - Niech Komputer się Napracuje! 🤖

Wyobraź sobie, że chcesz wypisać swoje imię 100 razy. Nudne, prawda? Pętle robią to za nas!

Pętla for

Pętla for jest idealna, gdy wiemy, ile razy chcemy coś powtórzyć.

# Wypisz liczby od 0 do 4
for i in range(5):
  print("To jest powtórzenie numer:", i)

# Wypisz każdą literę z imienia
imie = "Kamil"
for litera in imie:
  print("Kolejna litera to:", litera)

Pętla while

Pętla while działa, dopóki pewien warunek jest prawdziwy. Świetnie nadaje się do gier, gdzie nie wiemy, kiedy nastąpi koniec.

# Prosty licznik do 3
licznik = 1
while licznik <= 3:
    print("Licznik ma wartość:", licznik)
    licznik = licznik + 1 # WAŻNE: Zwiększamy licznik, by uniknąć pętli nieskończonej!

print("Koniec pętli while.")

Uwaga! W pętli while musisz pamiętać o zmianie warunku. Jeśli warunek zawsze będzie prawdziwy, pętla nigdy się nie skończy (tzw. pętla nieskończona) i trzeba będzie zatrzymać program siłą!

✏️ Ćwiczenie 2: Ulepszona gra “Zgadnij Liczbę”

Ulepsz grę z poprzedniej lekcji. Komputer losuje liczbę, a użytkownik ma zgadywać tak długo, aż trafi. Po każdej próbie komputer podpowiada “za dużo” lub “za mało”.

import random

wylosowana_liczba = random.randint(1, 100)
zgadywana_liczba = 0 # Inicjalizujemy zmienną, by warunek pętli był na początku prawdziwy

print("Zgadnij liczbę od 1 do 100!")

while zgadywana_liczba != wylosowana_liczba:
zgadywana_liczba_str = input("Podaj swoją liczbę: ")
zgadywana_liczba = int(zgadywana_liczba_str)

    if zgadywana_liczba < wylosowana_liczba:
        print("Za mało!")
    elif zgadywana_liczba > wylosowana_liczba:
        print("Za dużo!")
    else:
        print("Brawo! Zgadłeś! To była liczba " + str(wylosowana_liczba))

3. Nowe Sztuczki - Koduj Szybciej! ⚡️

Python ma wiele ułatwień. Poznajmy dwa z nich.

F-stringi (Formatowanie Tekstu)

Pamiętasz łączenie tekstów za pomocą + i konwersję str()? Jest lepszy sposób!

Stary sposób: print("Witaj " + imie + ", masz " + str(wiek) + " lat.")

Nowy, lepszy sposób (f-string): print(f"Witaj {imie}, masz {wiek} lat.")

Wystarczy postawić f przed cudzysłowem, a zmienne umieścić w nawiasach klamrowych {}. Proste i czytelne!

Operatory skrócone

Często modyfikujemy wartość zmiennej, np. licznik = licznik + 1. Można to zapisać krócej.

• x = x + 1 -> x += 1
• x = x - 5 -> x -= 5
• x = x * 2 -> x *= 2
• x = x / 4 -> x /= 4

Asystent do Nauki: Google NotebookLM

A teraz coś zupełnie innego! NotebookLM to nie jest środowisko do pisania kodu, ale raczej Twój osobisty asystent do badań i nauki, napędzany przez sztuczną inteligencję.

Jak to działa?

1. Dodajesz źródła: Wgrywasz do NotebookLM swoje dokumenty, notatki z lekcji, pliki PDF, a nawet linki do stron.
2. Zadajesz pytania: Pytasz o informacje zawarte w Twoich źródłach.
3. Otrzymujesz odpowiedzi: NotebookLM odpowiada, bazując wyłącznie na dostarczonych przez Ciebie materiałach, podając cytaty i odnośniki do konkretnych fragmentów!

Do czego możesz go użyć w tym kursie?

• Możesz wgrać wszystkie nasze lekcje w formacie PDF.
• Zadać pytanie: “Jakie są różnice między pętlą for a while w Pythonie?”.
• Poprosić o “Stwórz mi ćwiczenie na podstawie lekcji 3, które utrwali wiedzę o instrukcjach warunkowych”.

To potężne narzędzie, które pomoże Ci szybciej się uczyć i porządkować wiedzę. Pamiętaj jednak: NotebookLM nie uruchamia kodu Pythona. Służy do pracy z tekstem i informacjami.

podsumowanie lekcji

Gratulacje! Za Tobą kolejna duża porcja wiedzy. Potrafisz już nie tylko pisać proste programy, ale też automatyzować zadania za pomocą pętli i korzystać z nowoczesnych narzędzi, jakimi są notebooki.

W następnej lekcji zajmiemy się listami - nauczymy się przechowywać wiele informacji w jednej zmiennej. Do zobaczenia!

← Powrót do kursu Python Podstawowy